Türkiye’de enflasyonist baskılar sürerken Barış Soydan, Dolar kurunun seyri ve küresel merkez bankalarının faiz politikalarının piyasalara etkisini değerlendirdi.
Dolar Kuru ve Enflasyon Makası
İstanbul’un aylık enflasyon verisi %1,66 olarak açıklandı. Bu oran, aynı dönemde %1,60 artış gösteren Dolar kurunun üzerinde seyrediyor. Barış Soydan’a göre, TÜİK’in genel enflasyon verisinin %1,90 gelmesi durumunda TL’nin yaz aylarında reel olarak değerlendiği görülüyor.
Analist, 2023 yılındaki yönetim değişikliği sonrası kurun kontrol altına alındığını belirtiyor. Ekonomist Emre Akçak’ın verilerine dayanan analizde, dolarda yıllık %22’lik bir yükseliş patikasının oluştuğu görülüyor. Bu seyir devam ederse yıl sonunda kurun 50,50 TL seviyelerine ulaşabileceği öngörülüyor. Ancak önümüzdeki yıl enflasyonun düşmesiyle artış hızının %15 seviyelerine gerilemesi bekleniyor.
Küresel Faiz Artırımları ve Değerli Metaller
Kısa vadede altın ve gümüş fiyatlarında sert hareketler gözlemleniyor. Gram gümüş son bir ayda %11,5 artarken, gram altın %9,64 yükseliş kaydetti. Ancak Fed Başkanı’nın Jackson Hole sempozyumundaki şahin tutumu, piyasaların yeniden faiz artırımı beklemesine yol açtı.
Özellikle Eylül ayı, merkez bankaları için kritik bir döneme işaret ediyor. Beklentiler şu şekilde sıralanıyor:
- 10 Eylül: Avrupa Merkez Bankası (ECB) faiz artırımı,
- 16 Eylül: Fed faiz artırım ihtimali,
- 18 Eylül: Japonya Merkez Bankası faiz artırımı,
- 29 Eylül: Avustralya Merkez Bankası faiz artırımı.
Bu durum, kaydi paraların değer kazanması anlamına geldiği için değerli metaller üzerinde baskı oluşturuyor. Ons altın 4.370 dolar seviyelerine, gümüş ise 65 dolar seviyelerine kadar geri çekildi.
Petrol ve Enflasyon Riski
Jeopolitik gerilimler enerji fiyatlarını yeniden tetikledi. ABD ve İran arasındaki çatışmalar ile Hürmüz Boğazı’ndaki tanker saldırıları nedeniyle Brent petrol fiyatları 92 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel ölçekte enflasyonu artırarak merkez bankalarını daha fazla faiz artırımına zorlayacaktır.
Borsa İstanbul ve Fon Düzenlemeleri
SPK’nın serbest fonlara getirdiği yeni düzenleme, borsa üzerinde satış baskısı yarattı. Yeni kurala göre, %5’ten fazla payı olan hisselerin toplamı bir fonda %20’yi geçemeyecek. Bu durum, fonların BIST 30 gibi daha büyük şirketlere yönelmesini zorunlu kılıyor.
Borsa İstanbul’da bugün %0,73’lük bir düşüş yaşanırken, endeks 14.229 puandan kapandı. Özellikle serbest fonlarda ağırlığı olan yan tahtalarda sert düşüşler görüldü. Ancak bankacılık endeksi, enflasyon verilerinin ardından indirim beklentileriyle pozitif ayrıştı.
Perakende Sektörü ve Alım Gücü
Asgari ücrete yapılan zamların enflasyon karşısında erimesi, tüketim alışkanlıklarını değiştirdi. HSPC raporuna göre, alım gücünün azalmasıyla tüketiciler markasız ve ucuz ürünlere yöneldi. Bu durum BİM’in satışlarını artırırken, Migros gibi şirketlerin faaliyet karlarında düşüşe neden oldu.
Sonuç olarak, piyasaların yönü Eylül ayındaki merkez bankası kararları ve petrol fiyatlarının 100 dolar sınırına yaklaşıp yaklaşmayacağı ile netleşecektir.